علی خانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در گفتوگو با تسنیم در بیرجند افزود: تالاب فصلی کجی نمکزار در خراسان جنوبی با بارشهای اخیر تقریباً 70 درصد سطح خود را آبگیری کرده و میزبان پرندگان مهاجر از جمله اردک سرسبز و فلامینگو شد. این تالاب که از سال 1397 در فهرست تالابهای حفاظتشده کشور قرار دارد، تحت برنامه مدیریت جامع و با حمایت ملی در حال احیا و حفاظت است.
وی با اشاره به اهمیت تالاب کجی نمکزار گفت: این تالاب از سال 1397 بر اساس آییننامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالابها در فهرست تالابهای کشور قرار گرفته و سالانه اعتبارات ملی برای حفاظت، پایش و احیاء آن تخصیص مییابد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی افزود: از سال 1391 تاکنون بیش از 110 میلیارد ریال اعتبار ملی به تالاب کجی اختصاص یافته که در این مدت تلاش شده است زیرساختهای تالاب از جمله اسکله پرندهنگری، نصب و راهاندازی آبشیرینکن و سیستم خورشیدی، اجرای سامانههای آبگیری، سنگفرش اسکله و محوطه پاسگاه تالاب، ایجاد دبیرخانه مدیریت زیستبومی و تکمیل تجهیزات آن، و همچنین ایجاد سیستم پایش لحظهای تصویری مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
خانی با اشاره به فعالیتهای آموزشی و توانمندسازی جوامع محلی ادامه داد: برگزاری کارگاههای آموزش تولید پخلبافی، قارچ و حولهبافی و دیگر فعالیتهای آموزشی با هدف اشتغال و حفظ فرهنگ محلی در محدوده تالاب از جمله اقدامات عملیاتی بوده است.
به گفته وی، مطالعات نیاز آبی تالاب کجی در سالهای 1397 و 1398 انجام شد. نتایج این مطالعات نشان میدهد که تالاب کجی نمکزار به دلیل موقعیت قرارگیری در کفه حوضه آبریز سهلآباد، تالابی فصلی است و عمدتاً از طریق روانابهای سطحی تغذیه میشود. هیچ رودخانه دائمی در این حوضه وجود ندارد، بنابراین در سالهای کمباران بخش اعظم تالاب خشک است.
وی با بیان اینکه شرایط زیست محیطی تالاب به دلیل شوری و TDS بالا و فصلی بودن آن برای حیات پلانکتونها، کفزیان و ماهیان مناسب نیست، خاطرنشان کرد: با شروع بارشهای پاییزی، دستههایی از پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی، از جمله اردک سرسبز، فلامینگو و آبچلیک، بخشی از زمان مهاجرت خود را در تالاب سپری میکنند و سپس به سمت آبهای گرم جنوب کشور مهاجرت میکنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی به برنامه مدیریت جامع تالاب کجی نمکزار اشاره کرد و گفت: این برنامه که در سال 1400 با رویکرد زیستبومی و مشارکت تمام ذینفعان دولتی و محلی تدوین شده است، به عنوان سند بالادستی بهرهبرداری خردمندانه و حفاظت از تالاب محسوب میشود و اجرای آن نیازمند تعهد تمام دستگاههای اجرایی و جوامع محلی است.
وی افزود: از تاریخ برگزاری اولین جلسه ستاد استانی تالاب کجی در 28 آبان 1401 تاکنون، بیش از هفت جلسه در استان و شهرستان برگزار شده و روند اجرای اقدامات قانونی و مصوب دستگاهها به طور مستمر پیگیری میشود. موضوع تأمین اعتبار و اجرای پروژههای عملیاتی نیز از طریق معاونتهای اجرایی در سطح ملی دنبال شده است.

خانی با بیان اینکه در راستای توسعه شهرستان نهبندان و پیگیری منویات مقام معظم رهبری، پروژههای تالاب کجی به عنوان بخشی از سند توسعه شهرستان اجرا میشود، گفت: با پیگیریهای مستمر، در سفر دوم رئیس جمهور شهید به خراسان جنوبی مبلغ 105 میلیارد تومان برای اجرای طرحهای عملیاتی تالاب اختصاص یافت که این اقدام در سطح کشور بیسابقه و نوآورانه محسوب میشود.
وی همچنین عنوان کرد: دبیرخانه مدیریت زیستبومی تالاب کجی نمکزار به دلیل فعالیت مستمر و اجرای پروژههای حفاظت و احیاء موفق به دریافت لوح تقدیر سازمان حفاظت محیط زیست کشور شد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به چالشهای موجود گفت: با وجود پیگیریهای انجام شده، تکمیل آسفالت مسیر دسترسی به تالاب به طول 6.5 کیلومتر هنوز محقق نشده است، اما این موضوع در تمامی جلسات ستاد استانی مورد تأکید قرار گرفته و پیگیری میشود.
وی ادامه داد: حفاظت از تالابها نه تنها یک وظیفه قانونی بلکه یک ضرورت زیست محیطی و فرهنگی است. روز 13 بهمن هر سال به عنوان روز جهانی تالابها نامگذاری شده و تالاب کجی نمکزار به عنوان یکی از مهمترین زیستگاههای زمستانگذران پرندگان مهاجر در استان خراسان جنوبی، نقش کلیدی در آموزش، فرهنگسازی و جلب توجه مردم و مسئولان دارد.
خانی در پایان گفت: با بارشهای اخیر تقریباً 70 درصد سطح تالاب آبگیری شده و حضور دستههای متنوع پرندگان مهاجر ثبت شده است. امیدواریم با حمایت رسانهها و مشارکت مردم، حفاظت و بهرهبرداری خردمندانه از این زیستگاه طبیعی ادامه یابد و به عنوان یک نمونه موفق در سطح کشور معرفی شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت برنامه مدیریت جامع تالاب کجی نمکزار که با مشارکت ذینفعان تدوین شده، سند اصلی حفاظت و بهرهبرداری خردمندانه از این تالاب است و اجرای آن همکاری همه دستگاهها و جوامع محلی را میطلبد.

انتهای پیام/258