به گزارش خبرنگار فرهنگی این جلسه در حالی برگزار شد که جمع کثیری از طرفداران برنامه «ماه عسل» بالغ بر حدود 2 هزار نفر در خارج از سالن هیاهو میکردند و کلیه خیابانهای منتهی به فرهنگسرای رسانه ترافیک سنگین داشت.
در ابتدای این جلسه فضلالله شریعتپناه مدیر گروه اجتماعی شبکه سوم درباره «ماه عسل» گفت: کار پیشتولید این برنامه اواخر سال 91 شروع شد و شاید یکی از عوامل پرمخاطب بودن این برنامه زحمت احسان علیخانی و گروه در انتخاب سوژهها بود. مسلماً برنامهای که 4 الی 5 ماه پیشتولید داشته باشد، باید این تعداد مخاطبان را به خود جذب کند.
شریعتپناه ادامه داد: ما یک سال در خدمت علیخانی نبودیم اما امسال تمام دوستان دکور و محتوا زحمت کشیدند. قرار است برنامه تولید «ماه عسل» آینده از همین الآن آغاز شود و با طرحی جدید پیشتولید آن کلید بخورد.
احسان علیخانی درباره برنامههای تاک شو «talk show» با آدمهای بدون ستاره عنوان کرد: طرح و ایده «ماه عسل» از سال 86 شروع شد. مدل ما تهیه و اجرا بود و شاید این موضوع عجیبی برای دوستان رسانهای نباشد. قبل از «ماه عسل» من کار مستند در نقاط مختلف کشور انجام میدادم و ازاینجهت که در آن هیچ ستارهای نبود، نوعی ریسک محسوب میشد. ما سراغ مردمی رفتیم که حتی رنگ قاب تلویزیون را ندیدهاند و حتی پایشان به تهران نرسیده بود. در سال 86 شاید اوایل ارتباط خوبی با برنامه برقرار نمیشد اما بهتدریج با دیدگاههای مختلف این ارتباط برقرار شد. پس از آن به این نتیجه رسیدیم که میشود بدون حضور ستارهها هم برنامه اجرا کرد.
علیخانی افزود: «ماه عسل» اثبات کرده که میشود با خود مردم برنامهای جذاب ساخت و این نوع برنامهها میتواند تأثیرگذار و جریانساز باشد. کماکان معتقدیم «ماه عسل» متعلق به مردم عادی است.
علیخانی درخصوص ذهنیت خود و تأثیرگذاری برنامه گفت: امسال افرادی با ما کار کردند که در ایام دیگر سال مشغول کارهای دیگرند اما بهدلیل فضای ماه رمضان بهندرت یادم میآید که همکاران ما از 86 تا الآن از برنامه جدا شده باشند. به 60 الی 70 درصد چیزی که قبل از برنامه به آن فکر میکردیم رسیدیم. همین قدر که برنامه مخاطب داشت و توانست مسائلی را بیان کند که با استقبال روبهرو شود، بزرگ است. ما قصه زندگی افرادی را که دعوت کردیم شنیدیم و همین قدر که مردم این روایتها را شنیدند خوب است.
علیخانی در خصوص انتقادهایی که به تلخ بودن «ماه عسل» وارد میشد، توضیح داد: با اطلاق این صفت به برنامه مشکل دارم و درباره آن زیاد گفتهام. من اعتقادی وامگرفته از بزرگان دارم که الزاماً هر اتفاق تلخی بد نیست. ممکن است بعضی بهشدت متأثر شوند اما این اتفاق عجیبی نیست و این نشان میدهد که قطعاً چیزی بهعنوان وجدان در قلب افرادی که ناراحت میشوند وجود دارد. برنامه«ماه عسل» میتوانست سراغ موضوعات شادیآور و چیزهای دیگر برود اما مخاطب عادی پذیرای آن نبودند.
این مجری جوان متذکر شد: برنامه «ماه عسل» بهدلیل پخش یک ساعت قبل از افطار بذاته جلوتر از برنامههای دیگر است چون حال مردم در آن لحظات خاص است. این بازه زمانی بهترین مجال برای مطرح کردن نکات مهم و قابل اهمیت است.
وی با اشاره به "میتوانستم برنامه سادهتری بسازم" گفت: برای من بسیار ساده بود که از 20 شعبان تا 25 برنامه را با موضوعات تکراری در 5 روز تهیه کنم اما انتخاب سوژهها خیلی این کار را دشوار میکرد. معمولاً اگر ناراحت میشویم بهدلیل درد مشترکی است که همه ما داریم.
علیخانی در خصوص اینکه دیگران وی را مداحی شیک و مدرن میدانند، اظهار کرد: هنوز پاکتهایم را نگرفتهام. نمیدانم چهکسانی این واژه را بیان کردهاند اما تحلیل واژهشان اشتباه است. همچنان با کلمه تاک شو موافق نیستم. من فقط در یک برنامه نتوانستم جلوی خودم را بگیرم. تردید ندارم مردم در این روزها به نشاط نیاز دارند اما این برنامه قالبی است که در ذهن جا افتاده است. اتفاقاً ما در روزهایی که برنامه بیخود و بیجهتی داریم، بهشدت به ما انتقاد میکنند. من فقط یک نقطه وصل بودم تا ارتباط بین مخاطب و مهمانان برقرار شود و درعینحال باید مراقب رسیدن به پایان و فراز و فرود قصه باشم. اگر اینطور باشد باافتخار میگویم که مداحی افرادی را کردم که صدایشان به جایی نمیرسید.
شریعتپناه مدیر گروه اجتماعی شبکه سه با اشاره به صحبتهایی درباره غمانگیز بودن «ماه عسل» تشریح کرد: مهمانی نداشتیم که بخواهیم برنامه را بهسمت تلخی سوق دهیم و تمام آنها غمانگیز نبود. 100 درصد سوژههای اجتماعی ما زیباییهایی هم با خود حمل میکرد. قصههای معتادی که ترک کرده بود، پسری که ربوده شده بود و به خانهاش برگشت، خانم مبتلا به ایدزی که زندگی خوبی داشت بخشی از این زیباییها هستند. اینها بهنوعی تزریق روحیه خودباوری و امید است.
مدیر گروه اجتماعی شبکه سه ادامه داد: علیخانی قبل از رمضان 80 سوژه آورد و ما از بین آنها 30 سوژه را انتخاب کردیم. گرفتاری بزرگتر ما معرفی سوژههای جذابتر حین اجرای برنامه بود و اتفاقاً 2 الی 3 سوژه همانهایی بودند که پیشنهاد داده میشد. 5 ماه قبل و 1 ماه بعد از رمضان ما باید پاسخگوی این انعکاسها باشیم.
شریعتپناه درباره اتفاق اجرای برنامه «ماه عسل» در سالهای زوج خاطرنشان کرد: نمیخواستیم این اتفاق بیفتد اما جریاناتی پیش آمد و طی آن حواشی ایجاد شد که هم علیخانی و هم شبکه مصلحت دید مدت کوتاهی نباشد.از علیخانی خواستیم به برنامه دیگری نرود و برای سال آینده فکر کند. از همه قشری و هر آدمی «ماه عسل» را تماشا میکردند و این مسئولیت ما را سخت میکرد. ما 2 جایزه برای بهترین نقد گذاشتیم و صحبتها در مورد برنامه بهخصوص برنامهای که بچه از پرورشگاه بهوسیله والدینش گرفته شد، زیاد بود.
علیخانی درباره نقد «ماه عسل» و جایزهای که برای آن تعیین کرده بود، گفت: وقتی از دوستان روزنامهنگار خواستم نقد کنند، سیل نقدها زیاد شد و من تمام نقدها را خواندم و جایزه را به فردی دادم که با او تماس گرفتم و خبر برنده شدن وی را دادم. فکر میکنم برنامههای نادری باشند که بخواهند از منتقدین خود تقدیر کنند. ما در این میان نکاتی را پیدا کردیم که برای ادامه روند برنامه سازنده بود. با خیلی از دوستانی که نقد بد کرده بودند صحبت کردم اما بعضی اصلاً برنامه را ندیده بودند و از دیگران شنیده بودند.
مجری «ماه عسل» درباره دکور برنامه عنوان کرد: ما در«ماه عسل» ایده سادهای داشتیم. صحنهای مثل تئاتر داشتیم که نهایتاً بسته میشود. میخواستیم پرده باز و بسته شود. سال 92 سعی کردیم فضایی را کاملاً بسازیم. چند موضوع خیلی برایم مهم بود که حتماً عمق داشته باشد. بسیاری از برنامههای تلویزیون تخت است و عمق ندارد. سعی کردیم برای گمراه نکردن مخاطب تنوع رنگ نداشته باشیم و تمرکز مخاطب بیشتر شود.
علیخانی با اعترافی صادقانه بیان کرد: امسال 5 الی 6 مهمان داشتیم و گفتیم آگهی ببینیم اما مهمان میگفت: کی برنامه شروع می شود؟! بسیاری از مهمانان ما اصلاً اطلاعی از فضای استودیو نداشتند و خیلی از آدمها تهران نیامده بودند. جلوی مهمانم چیزی نبود که ذهنش را درگیر کند. مهمانان حتی با خاموش شدن چراغ دوربین، دوربین را هم نمیدیدند.
محمدحسین لطیفی در ادامه در خصوص برنامه علیخانی اظهار کرد: «ماه عسل» طبق معمول همیشه همان گونهای بود که از احسان انتظار میرفت. از مدیران تلویزیون تشکر میکنم چون اجرای یک برنامه زنده بهآسانی صورت نمیگیرد. احسان کارگردانی و اجرای قصهای را بهعهده گرفته است که باید آن را بهصورت رئال و طبیعی روایت کند و باید از خداوند تشکر کند چون به جوهره و استعدادش بازمیگردد.
علیخانی نیز با اشاره به نکاتی که از کار لطیفی یاد گرفته است، تأکید کرد: من از آقای لطیفی صمیمیت و سادگی را یاد گرفتم. بعضی از ما عادت داریم موضوعات ساده را برای مردم پیچیده کنیم. لطیفی ثابت کرده امکان روایت موضوعات پیچیده بهصورت ساده وجود دارد. عقیده یاددادن به مردم خوب نیست و باید مردم را به داوری کردن درباره برنامهها دعوت کنیم نه یاددادن. اینکه مردم بتوانند خودشان را ببینند، کار مهمی کردهایم.
همچنین حسامالدین آشنا متخصص علوم ارتباطات با بررسی و نقد «ماه عسل» گفت: یکی از وظایف رسانهها بسیجگری اجتماعی است. تلویزیون باید بتواند در یک زمان و دوره خاص تمام افکار عمومی را حول یک مسأله تجمیع کند و در دوره جنگ و انتخابات شاهد آن بودیم. بحث این است که تلویزیون باید کار بسیج اجتماعی را انجام دهد یا اینکه میتوانیم بهسوی جنبشهای اجتماعی رسانهمحور هم حرکت کنیم؟ آیا ماه عسل میتواند تداوم یک جنبش اجتماعی باشد یا خیر؟
این متخصص علوم ارتباطات و روزنامهنگاری افزود: اگر به این مسیر برویم که رویکرد تلویزیون بهسمت ایجاد جنبشهای اجتماعی میرود و برنامه «ماه عسل» یکی از طلایهداران این حرکت است، باید این برنامه را تقویت کرد و باید به این تلویزیون امید داشت. جنبش اجتماعی فقط با یک برنامهای که 30 شب احساسات مخاطب را بمباران میکند، نمیتواند تداوم پیدا کند. این برنامهها در طول سال با شدت کمتر اما استمرار بیشتر میتوانند پخش شوند و بهتدریج جنبش اجتماعی به وجود میآید.
حسامالدین آشنا عنوان کرد: گاهی ما استانداردهای اخلاقی را آنچنان بالا تعریف میکنیم که حتی بزرگان حوزه هم باید فکر کنند که آیا در این استانداردها هستند یا خیر. وقتی دختری آسیبدیده خودش را در تلویزیون سهیم بداند، این بهمعنی آغاز یک جنبش اجتماعی با رسانه ملی است. این بهرسمیت شناختن یعنی در نظر گرفتن تمام تفاوتها و تنوعهایی که رهبری روی آن تأکید کرده اما تلویزیون آن را دفن کرده است. اگر تلویزیون همین کلام رهبری را در خصوص حجاب خانمها بگیرد و راهبرد خودش را در آسیبهای اجتماعی تغییر دهد، آنوقت هیچ شبکه ماهوارهای به گرد تلویزیون نمیرسد.
وی افزود: ژانر برنامه «ماه عسل» گفتوگومحور اما نوع خاصی از آن است که به آن رازگشا و اعترافمحور میگویند. رازگشایی و اعتراف بهشدت جذاب است. یعنی یک نفر مخاطبان تلویزیون را آنقدر خودمانی تصور میکند که حاضر است راز درون خود را باز کند. برای ما که طبیعت کنجکاوانه داریم، نشستن پای برنامههایی که رازی در آن گشوده میشود، جذاب است. این برنامهها از لحاظ اخلاق حرفهای و اجتماعی بهشدت زیر سؤال هستند.
حسامالدین آشنا یادآور شد: چون در تلویزیون فعالیتهایی شده است که اعتمادزدایی وسیع صورت گرفته است، مسأله بازسازی اعتماد جز با برنامه زنده امکانپذیر نیست. بین برنامههای زنده و ضبطشده تفاوت بسیاری وجود دارد و امکانات یک برنامه زنده بیشتر از ضبطشده است. ما میتوانیم ضبط طولانیتر و پخش کوتاهتری داشته باشیم. در این برنامه گزارشهای آرشیوی بوده و نه اختصاصی و تولیدی.
این متخصص علوم ارتباطات افزود: بهعلت سوءتدبیرهای تلویزیون همواره شاهد ستارهکشی در تلویزیون بودیم و همیشه میترسید که بعداً برایش ایجاد مشکل کند. رابطه خود احسان هم با تلویزیون قهر و آشتی بوده است. ما به برنامهای احتیاج داریم که در آن میزبان ستاره شود چون رابطه مردم و تلویزیون بهگونهای است که مردم برنامه و صاحب برنامه را میشناسند.
حسامالدین آشنا در پایان گفت: ضعف این برنامه همان حسن برنامه است؛ یعنی مجری جزو محاسن و معایب برنامه است. اگر مجری تجربه اجتماعی عمیقتری داشت و مجرد نبود و صحبت بسیار نمیکرد و دخالتهای زیادی در گفتوگوها نمیکرد، شاید برنامه روانتری روی آنتن میدیدیم.
در پایان جلسه نقد و بررسی هم از طرف فرهنگسرای رسانه لوح تقدیر به مدیر گروه اجتماعی و احسان علیخانی بهعنوان مجری «ماه عسل» تقدیم شد.
انتهای پیام/*