«سید رضا صدرالحسینی»، کارشناس و تحلیلگر مسائل غرب آسیا در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم، در خصوص موضع اخیر ترزا می مبنی بر حمایت از مداخله عربستان در یمن، با اشاره به اینکه ریاض برای رهایی از تنش داخلی و ناکامی منطقهای به واشنگتن و لندن متمسک شده است، بیان داشت: اطلاع از آخرین وضعیت داخلی، منطقهای و بینالمللی عربستان میتواند در ارزیابی چرایی دخالتهای انگلیس در یمن، فروش اسلحه به سعودیها و حمایت سیاسی از آنها در عرصه منطقهای مفید باشد.
وی با توجه به اینکه عربستان دارای چالشهای درونی و بیرونی است، گفت: این دو چالش ریاض را تحت فشار قرار میدهد. چالش درونی مربوط به نزاع قدرت در درون خاندان حاکم است که درگیری بین نسل اول، دوم و سوم بر سر تصاحب قدرت در آینده بالا گرفته است. شاهزادگان مطرح سعودی به این روند انتقال قدرت اعتراض دارند و معتقدند که انتقال قدرت بدون در نظر گرفتن عرفهای دیرینه و سابق در حال انجام است. چراکه در عربستان همواره یک شورای بیعت و شورایی برای تعیین پادشاه وجود داشته است.
تحلیلگر مسائل غرب آسیا با تأکید بر چگونگی انتقال قدرت در عربستان یادآوری کرد: هریک از فرزندان ملک عبدالعزیز که فوت میکردند، به طورمعمول در شورای مذکور تصویب میشد که چه کسی جانشین شود؛ اما ملک سلمان این عرف را از بین برد و پسرش محمد بن سلمان را جانشین خود کرد. این اقدام بدون در نظر گرفتن سنتهای پیشین بود؛ بنابراین باید گفت که در داخل خاندان درگیریها بر سر تصاحب قدرت بسیار زیاد است و از علائم آن نیز دستگیریهای گستردهای بود که محمد بن سلمان چندی پیش انجام داد.
وی با اشاره به اینکه درگیریها در خاندان سعودی سه پایه اصلی عربستان را مورد هدف قرار داده است، افزود: بخش نظامی، متعب بن عبدالله، رئیس گارد ملی سعودی بود که پدرش پایهگذاری آن بود. او را نه تنها به راحتی کنار گذاشتند، بلکه دستگیر کردند. در بعد اقتصادی نیز ولید بن طلال سرمایهدار بزرگ جهان عرب به همراه تعداد کثیری از افرادی که در اقتصاد عربستان نقش داشت، دستگیر شدند. در بعد سیاسی نیز فشارهایی بر سایر شاهزادهها برای تمکین وارد کردند و حتی به بندر بن سلطان و محمد بن نایف نیز متعرض شدند. مجموعه این شرایط نشان میدهد که یک نزاع قدرت در داخل خاندان آل سعود وجود دارد.
صدرالحسینی با توجه به اینکه چالش میان مدرنیته کردن عربستان و سنتگرایی سلفیها در بعد داخلی چالش عمده دیگر است، گفت: این در حالی بود که پایه پادشاهی سعودی به این شکل تشکیل شد که میان محمد بن عبدالوهاب و عبدالعزیز آل سعود تفاهمنامهای به امضا رسید که در آن تأکید شده بود بعد مذهبی عربستان را آل شیخ و بعد سیاسی را آل سعود در دست داشته باشند. این نفوذ در دوره ملک سلمان رو به کاهش نهاده است و در لایههای اجتماعی نیز به دلیل آنکه بخش زیادی از جوانان و شاهزادگان سعودی به خارج از کشور سفر داشتهاند، خواستار اصلاحات هستند و قصد دارند از آن لاک سنتی و تعصبگرای سلفی خارج شوند.
وی با تأکید بر اینکه در حال حاضر چالش سنت و مدرنیزه و آثار آن در عربستان به وضوح مشاهده میشود، اشاره داشت: ریاض اکنون بالاجبار تن به روابط رئیس و مرئوسی دو کشور آمریکا و انگلیس داده است، زیرا عربستان به یک پوستاندازی جدید در ساختار سیاسی برای مورد پذیرش قرار گرفتن از نگاه بینالمللی نیاز دارد.
تحلیلگر مسائل غرب آسیا با اشاره به اینکه عربستان در بعد بیرونی بعد از فوت ملک عبدالله خیز ناشیانهای برای گسترش اقدامات خود در کل منطقه داشت، تأکید کرد: ریاض با سیاستهای صهیونیستی و آمریکایی جنگهای نیابتی را در سوریه و عراق به راه انداخت و تکفیریها را به امید اینکه از این طریق بتواند بر منطقه مسلط شود، مسلح کرد؛ اما عربستانیها به دلیل شکستهای پیدرپی در عراق، سوریه و یمن به شدت سرخورده شدهاند؛ به خصوص یمن به باتلاقی برای حیثیت و آبروی عربستان و ائتلاف ضد مردمی آنان به تنفر غیر قابل بازگشت مردم یمن از حکومت آل سعود تبدیل شد.
وی با توجه به اینکه دو چالش مذکور حکومت قبیلهای عربستان فرتوت را مثل دو اهرم فشار آزار میدهد، گفت: محمد بن سلمان نیز اشتباهات عمدهای را انجام داد و خود را به شکلی تمامعیار در مقابل قدرت بلامنازع منطقهای ایران درگیر کرد و هر آنچه را که گام برداشت، شکست خورد. از همین رو امروز عربستان دچار التهاب روزافزونی شده است.
صدرالحسینی با تأکید بر اینکه ریاض مجبور است برای برون رفت از مشکلات یاد شده به کشورهای صاحب قدرت تکیه کند، افزود: آمریکا و انگلیس دو کشوری هستند که ریاض به آنها تمسک جسته است تا شاید آنان بتوانند این کشور را از تنش و اضطرابی که در درون ساختار قدرت به وجود آمده، نجات دهند و تا حدودی شکستهای منطقهای آن را جبران کنند. قولهایی که ترزا می برای بهبود اقتصاد به مردم انگلیس داده و درک مشترک آمریکا و انگلیس که آل سعود در حال حاضر گاو شیردهای است که باید بهخوبی آن را دوشید، نباید فراموش شود.
انتهای پیام/