چرا سریال جدید شبکه یک به‌سرعت در سایه جنجال جای گرفت؟

چرا سریال جدید شبکه یک به سرعت در سایه جنجال جای گرفت؟

مجموعه تلویزیونی "افرا" عاشقانه‌ای در بحبوحه تلخی‌های تراژیک و امیدهای شیرین است، سریالی که در پَسِ پرداختن به مشکلات محیط‌بانان حرف‌های خانوادگی مهمی برای گفتن دارد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سریال "افرا" به عنوان جدیدترین تولید شبکه یک سیما، این روزها در عین جذب بینندگان با حاشیه‌های مختلفی مواجه شده است. برخی آن‌را به‌دلیل ماهیت غمبار درام نکوهش و نقد می‌کنند که اصولاً نمی‌توان آن را به کیفیت اثر ربط داد، گروهی هم در عین تأکید بر جنبه‌های مثبت سریال "افرا"، از تلخی آن و عدم موقعیت‌سنجی و وقت‌شناسی تلویزیون در انتخاب زمان پخشش گلایه دارند و جنجالی شدن محتوا و طرح بازخوردهای متفاوت را ناشی از همین تصمیم می‌انگارند.

برخی همین لحن تراژیک را که با دقت طراحی، مهندسی و اجرا شده است، دلیل اصلی و ناگزیر برای تأثیرگذاری و انتقال پیام و جذب مخاطب تلقی می‌کنند. آنچه حلقه مفقوده این روزهای تلویزیون است و ظاهراً با "افرا" تا حدود زیادی می‌تواند محقق شود، در این یادداشت به این مسئله پرداخته و کالبدشکافی شده است.

درام خانوادگی و اجتماعی "افرا" ساخته تلویزیونی بهرنگ توفیقی که کارگردانی چند مجموعه خوب تلویزیونی پرمخاطب را در کارنامه هنری خود دارد، اثری خوش‌‌ساخت و بامحتوا و منطبق با استانداردهای هنری و تلویزیونی در حوزه سریال‌سازی است. نگاه بِکر و متفاوت و خلاق به مضامین و رخدادهای زندگی شغلی و خانوادگی و اجتماعی یک محیط‌بان و پردازش مناسب و باورپذیر کاراکتر او و همکارانش در قالب داستان و فیلمنامه‌ای دارای کِشش، تعلیق و جذابیت از نکات قابل تأمل سریال افراست.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

داستان زندگی مسعود فروزش (با بازی روزبه حصاری)، محیط‌بان وظیفه‌شناس که با مشکلاتی در زندگی زناشویی خود مواجه است و اختلاف‌های او با همسرش مهتاب که یک پزشک است و ریشه در ازدواج تحمیلی و غیرعاشقانه دارد، از یک‌سو و علاقه و شیفتگی پیمان (محمد صادقی) ـ که برادرش کارگر کارخانه پدر مسعود بوده است ـ با مائده (سارا باقری) خواهر مسعود و مخالفت‌های پدر و مسعود با این ارتباط عاشقانه از دیگر سو، داستان‌های پرچالشی را رقم زده است که در بستر مناسبات فرهنگی، اجتماعی و طبقاتی با محوریت حاج محمود، پدر کارخانه‌دارمسعود و مائده، بازگو می‌شود.

رویدادهای گوناگون زندگی شخصیت‌های افرا با قتل ناخواسته پیمان به‌دست مسعود در جنگل، وارد مسیر بیم و امید و مرگ و زندگی می‌شود. با دخالت پلیس و قانون، سریال افرا، افزون بر درام اجتماعی ـ خانوادگی با ژانر پلیسی هم پیوند می‌خورد. توجه دقیق و ظریف به کاراکترها و پردازش ابعاد شخصیتی آنها، ویژگی‌های خانواده‌های ایرانی و به‌دلیل جغرافیا و لوکیشن شمال و فضای پرداخت داستان‌های افرا، خانواده‌های شمالی، ارائه مناسبات اجتماعی و اقتصادی با رویکردهای فرهنگی و شناخت مکفی از جایگاه‌های پلیس و قانون و قانون‌شکنان و خلاف، فیلمنامه‌ای فراهم آورده است تا توفیقی با تکیه بر دانش و تجربه خود در سریال‌سازی و وفاداری به مؤلفه‌های گونه‌های خانوادگی و اجتماعی و پلیسی در تصویرسازی و کارگردانی، از "افرا" سریالی سرگرم‌کننده بسازد.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

ماجراها و حوادث زندگی پرتلاطم شخصیت‌های این سریال، با آنکه با چاشنی مسائل انسانی و عاطفی و عاشقانه همراه است و به‌ناگزیر جهت نمایش نقش تعیین‌کننده امیدها، آرمان‌ها و شادی‌های زندگی از گذرگاه تلخی‌ها عبور می‌کند، اما چون به این مهم، از زوایای آسیب‌شناسی معضلات انسانی، اجتماعی و خانوادگی نگاه شده و در فیلمنامه و کارگردانی نیز به ثمر نشسته است، مخاطب را با شورآفرینی‌ها و تلخ و شیرینِ دلدادگی‌های عاشقانه، مشکلات ازدواج ناخواسته، تقابل باورها و اعتقادهای انسانی با امیال سوداگرانه و غیرانسانی و برتری عشق و زندگی سالم، ایمان و وظیفه بر پول و ثروت‌پرستی، قانون‌ستیزی و رفتارهای غیرفرهنگی و غیرانسانی همسو و همدل می‌کند، مضامینی که فی‌نفسه جنجالی و حاشیه‌سازند و طبعاً همین ماهیت را به سریال نیز تسرّی می‌دهند.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

مجموعه "افرا" از این حیث ریسک زیادی کرده است و همین بیان تراژیک هم موجب شده است طرفداران و منتقدان هریک استدلال‌های خود را داشته باشند، سریالی که در هر حال یک سروگردن از سریال‌های رایج تلویزیونی بالاتر است و امتیازهای آن در فیلمنامه و کارگردانی حرفه‌ای، گزینش موضوع‌های تازه و پرداخت نگارشی و تصویری هنرمندانه با بازی‌های تماشایی این سریال را در سطح قابل قبول‌های تلویزیون قرار می‌دهد. "افرا" در واقع عاشقانه‌ای استاندارد و امیدآفرین است.

بخش زیادی از سریال "افرا" به‌اقتضای داستانی که دارد، در شمال کشور جلوی دوربین رفته است و سریال این فرصت را داشته است که زیبایی‌های این منطقه را به‌تصویر بکشد و مخاطب شاهد قاب‌های زیبا و چشم‌نوازی در سریال باشد. افرا از این فرصت به‌خوبی استفاده کرده است و می‌توان از تصویربرداری این مجموعه به‌عنوان نقطه قوت آن یاد کرد. نماهای هوایی سریال از جنگل‌ سرسبز، جاده و دریا، به‌خوبی زیبایی‌های شمال کشور را به تصویر کشیده و تماشای سریال را از لحاظ بصری، برای مخاطب جذاب کرده است.

برخی از منتقدین به این نکته اشاره کرده‌اند که این‌که سریال از زاویه و دریچه گیلانی‌ها دیده شود کار جدیدی نیست اما نباید از این نکته بگذریم که بُردن دوربین خارج از تهران در شرایط کرونایی، کار سخت و طاقت‌فرسا و پرریسکی است که کمتر سازنده‌ای این روزها ریسکِ آن را می‌پذیرد.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

انتخابِ درست بازیگران جزو امتیازهای خوب این سریال به‌شمار می‌رود و البته توجه بهرنگ توفیقی و همکارانش به استفاده از بازیگران شمالی هم باعث شده است شخصیت‌پردازی مسیر درستی را طی کند، چرا که پژمان بازغی اصالتاً شمالی است، مینا وحید متولد رشت و نسرین بابایی نیز گیلانی است، بنابراین هر سه به لهجه و موقعیت و جغرافیای منطقه اشراف و تسلط دارند و به‌تناسبِ سریال خصوصاً بازغی و بابایی لهجه را به‌خوبی ادا کرده‌اند.

در این میان، روزبه حصاری که با سریال‌های یادآوری و بچه‌مهندس شناخته می‌شود، نقش متفاوتی در افرا دارد و تا به اینجای سریال، بازی‌های خوبِ حسّی، عاطفی و حتی در سکانسِ درگیری با شکارچی، از او دیده‌ایم و همچنین مهدی سلطانی که در نقش پدر دلسوز و البته سخت‌گیر قصه جلوی دوربین رفته است، بازی‌های خوبی داشته است.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

سارا باقری در نقش مائده و محمد صادقی در نقش پیمان چهره‌های جدید سریال‌اند. سارا باقری که پیش از این تجربه‌ بازی در تله‌فیلم "خون‌بها" و حضور کوتاهی در سریال "هیولا"ی مهران مدیری نیز داشته است، بازی قابل قبولی در "افرا" دارد. محمد صادقی نیز با مجموعه نمایش خانگی "مانکن" شناخته می‌شود؛ بهرنگ توفیقی در این سریال توانست بازی خوبی از او بگیرد تا جایی که خودش در گفت‌وگویی اعلام کرد "افرا شناسنامه جدیدی از بازیگری برایم رقم زد". در این روزهای اخیرِ پخش سریال هم پیام دهکردی مورد استقبال مخاطب قرار گرفته است و نقش وکیلی را بازی می‌کند که نه خاکستری بودن و نه دلسوز بودنش برای مخاطب مشخص نمی‌شود و همین پیچیدگی برای مخاطب جذاب است.

علیرضا آرا هم نقشِ پزشکی را بازی می‌کند که به‌نظر می‌آید با "مهتاب" ـ مینا وحید ـ سرِ جنگ دارد و حتی به سکانسِ شب گذشته و کمیسیون پزشکی هم نقدی وارد است که نویسندگان می‌توانستند موضوعِ دستور مافوق به پزشک را هنگام عمل جراحی پیمان بگنجانند که در متنِ کمیسیون و اعلامِ قصور پزشکی نیامده بود. البته شاید این خلأ هم گرهی باشد که در قسمت‌های آینده "افرا" به نمایش گذاشته شود.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

"روزبه حصاری" که فکر می‌کردیم شاید بازی خوب او در "بچه‌مهندس" که موجب شناختن بیشتر او در زمینه بازیگری شد، اتفاقی بوده است و در آینده دوباره خودش را تکرار خواهد کرد، در "افرا" با نقشی کاملاً متفاوت، چند پله بالاتر از قبل ایستاده است، "پژمان بازغی" که پس از مدت‌ها توانایی‌های بازیگری خود را به رخ می‌کشد، مهدی سلطانی با نقشی مشابه با کاراکتری که پیش از این هم نزدیک به آن شده اما در نقش‌آفرینی استادی است که همیشه حرف تازه‌ای برای گفتن دارد.

در مورد بازیگران خانم نیز باید بگوییم که چالش خاصی در نقش آنها تا به اینجای کار نبوده است که بشود با قاطعیت در موردش نظر بدهیم اما مسلماً "مینا وحید" نیز در شخصیت درونگرای خود باورپذیر ظاهر شده است و نسرین بابایی بازیگر گیلانی کماکان نشان داده که در نقش‌آفرینی توانمند است و "فریبا متخصص" که یقیناً در قسمت‌های بعدی توانایی‌های وی را در شخصیت‌پردازی خواهیم دید و بازیگر جوان سارا باقری که تا این قسمت هم بازی خوب و پایاپایی داشته است.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

بیش از هرچیز این روزها میانِ سوژه‌های تکرارشده، جای مجموعه‌ای که از محیط‌بانان و فضای خانواده آن‌قدر صریح صحبت کند، خالی بود. افرا گوشه‌ای از فعالیت محیط‌بانی و نقص قوانین و موانع موجود را نشان می‌دهد، دست روی جایی گذاشته می‌شود که ایشان برای دفاع از زیست جانوری، آن‌قدر محدودیت دارد که نمی‌تواند مجرم را با شلیک تیر متوقف کند تا یک‌وقت اسیر قصاص نشود، هرچند هستند محیط‌بانانی که برای دفاع از محیط زیست، دست به چنین فداکاری‌هایی زده‌اند و منتظرِ اعلام حکم و حتی قصاص‌اند.

شبکه یک , صدا و سیما , سریال ,

شاید یکی از نقاط ضعفِ سریال همان ضرب‌آهنگِ کُندی آن است که این رویکرد می‌تواند به اثر آسیب بزند. بهرنگ توفقی کارگردانی است که همیشه پلان‌های پُرحجمِ درگیرکننده را در معرضِ نگاه مخاطب قرار داده است و البته از قسمت دهم به بعد این اتفاق بیشتر برای مخاطبِ "افرا" افتاده است و شاید به‌تعبیرِ خودش که در گفت‌وگویی به خبرنگار تسنیم هم گفت‌ می‌توانست از قسمت دهم و یا به‌شکلی با "چکِ اول" فوتِ پیمان و درگیری مسعود و شکارچی کار را شروع کند اما فیلمنامه و فضایِ فیلم ایجاب می‌کرد آرام آرام مخاطب را با شخصیت‌ها آشنا کند و اجازه بدهد چند قسمتی این همذات‌پنداری میانِ مخاطب و سریال اتفاق بیفتد.

یکی از امتیازهای ویژه "افرا" پیگیری و استقبالِ مخاطب است، حتی منتقدینی که به این سریال ایراد می‌گیرند هم کنجکاوانه "افرا" را دنبال می‌کنند، چون سریالی است که موضوع و مضمون و حرف برای گفتن دارد، نکته‌ای که در سریال‌های اخیرِ تلویزیون کمتر به آن توجه می‌شود. از ضعفِ ساختاری و فیلمنامه‌ای سریال‌ها بگذریم، مجموعه‌های تلویزیونی کم‌مایه‌تر از گذشته‌اند و به همین خاطر است که مخاطبان بیشتر از سریال‌های جدید به قدیمی‌های تلویزیون مراجعه می‌کنند اما "افرا" این شب‌ها در شبکه یک مشتری دارد و بی‌تفاوت از کنارش‌ نمی‌گذرند.

انتهای پیام/+

واژه های کاربردی مرتبط
واژه های کاربردی مرتبط
اخبار روز فرهنگی
مهمترین اخبار
کارگزاری فارابی
hamrah aval
رازی
بیمه ملت
triboon
فولاد
بلیط هواپیما