به گزارش خبرگزاری تسنیم از رشت، روغن خوراکی به عنوان یکی از اقلام اصلی سبد معیشت خانوارهای ایرانی، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است، این کالا که نقش کلیدی در آشپزی روزانه دارد، هر از گاهی با پدیده کمبود و صفهای طولانی همراه میشود؛ سناریویی تکراری که ریشه در چالشهای زنجیره تأمین، توزیع و سیاستهای ارزی دارد.
کمبود روغن خوراکی بار دیگر به یکی از دغدغههای روزمره خانوارها تبدیل شده؛ مسئلهای آشنا که هرچند وقت یکبار، با شکل و شدتی تازه، خود را در قفسههای خالی فروشگاهها نشان میدهد.
در روزهای اخیر، قفسههای فروشگاهها در بسیاری از نقاط کشور، از جمله استان گیلان، خالی از روغن مایع و سرخکردنی شده و شهروندان با محدودیت خرید (معمولاً یک یا دو بطری به ازای هر نفر) مواجه هستند، مشاهدات میدانی نشان میدهد که برخی فروشگاهها تنها روغن ذرت محدود دارند و حتی فروشندگان نیز از عدم توزیع منظم گلایه دارند.
شهروندان میگویند: «چند جایی رفتیم، روغن نداشتند» یا «روغن سرخکردنی حدود 10 روز است که تمام شده و ارسال نشده»، این وضعیت باعث شرمندگی فروشندگان در برابر مشتریان شده و برخی قفسهها را با اقلام جایگزین مانند دستمال کاغذی پر کردهاند.
شهروندان میگویند جستوجو برای خرید روغن به مسیری فرسایشی تبدیل شده است؛ برخی فروشگاهها اساساً روغنی برای عرضه ندارند و در معدود مواردی که کالا موجود است، فروش به یک عدد برای هر نفر محدود میشود، در بسیاری از فروشگاهها تنها روغن ذرت دیده میشود و خبری از روغنهای پرمصرف خانوار نیست؛ وضعیتی که نارضایتی خریداران و حتی فروشندگان را بهدنبال داشته است.
فروشندگان نیز از شرایطی میگویند که کنترل آن از اختیارشان خارج است؛ به گفته آنها، ارسال روغن به فروشگاهها طی روزهای اخیر متوقف یا بسیار محدود شده و قفسههایی که پیشتر محل عرضه روغن بود، اکنون با کالاهای دیگر پر شده است، برخی فروشندگان تأکید میکنند که شرمندگی در برابر مشتریان، به بخشی از روزمره کاریشان تبدیل شده و کمبود روغن، تنش در فضای فروشگاهها را افزایش داده است.
برخی فعالان بازار معتقدند انتظار برای اصلاح قیمتها باعث کاهش عرضه شده و همین مسئله، چرخهای معیوب از احتیاط تولیدکننده، تأخیر در توزیع و نگرانی مصرفکننده را شکل داده است، آنچه این روزها در بازار روغن دیده میشود، تنها فقدان یک کالای اساسی نیست، بلکه نشانهای از اختلال در زنجیره تولید، توزیع و نظارت است؛ چرخهای که پیشتر نیز تجربه شده و در صورت مدیریتنشدن، بار دیگر تکرار خواهد شد.
اهمیت موضوع در تأثیر مستقیم بر معیشت مردم و امنیت غذایی نهفته است و سازمان جهاد کشاورزی به عنوان متولی تنظیم بازار کالاهای اساسی، نقش محوری در نظارت بر تولید، واردات و توزیع دارد.
در همین زمینه، صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان، با اشاره به تصمیمات اخیر اقتصادی کشور، حذف ارز ترجیحی را یکی از اقدامات مهم دولت برای شفافسازی و اصلاح ساختار اقتصادی دانست و اظهار کرد: این تصمیم با هدف تکنرخی شدن ارز و جلوگیری از رانتهایی اتخاذ شد که در فرآیند تولید و مصرف اختلال ایجاد کرده بود و موفقیت آن، نیازمند همراهی همه دستگاهها و مردم است.
وی با بیان اینکه نامشخصبودن قیمت روغن در مقطع اخیر منجر به کاهش عرضه در بازار شد، افزود: با برگزاری جلسهای با حضور معاون اول رئیسجمهور، وزرای اقتصادی و سازمان حمایت، تصمیمات لازم اتخاذ شد و بیش از 102 هزار تن روغن خام در سطح کشور میان شرکتهای تولیدکننده توزیع شد تا فرآیند پالایش و عرضه مجدد انجام گیرد.
محمدی با بیان اینکه علاوه بر این، 15 هزار تن روغن برای توزیع استانی اختصاص یافت که سهم استان گیلان از این میزان، 100 تن بوده و طی یکی دو روز آینده وارد بازار خواهد شد، گفت: با توجه به وجود کارخانههای فرآوری روغن در استان و فعالیت آنها، انتظار میرود روند عرضه بهتدریج به حالت عادی بازگردد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان همچنین از تخلیه بیش از 30 هزار تن روغن خام در بندر انزلی طی روزهای اخیر خبر داد و تأکید کرد: با توجه به اینکه روغن جزو کالاهای اساسی است، برنامهریزیها بهگونهای انجام شده که در روزهای آینده شاهد افزایش فراوانی این کالا در بازار استان و کشور باشیم.
با این حال، موارد مهمی مانند عرضه قطرهچکانی، احتکار احتمالی در انتظار قیمتهای جدید و اثرات حذف ارز ترجیحی (که منجر به افزایش چندبرابری قیمتها شده) همچنان وجود دارد، اگر مدیریت زنجیره توزیع و نظارت دقیقتر نشود، این چرخه معیوب ممکن است تکرار شود، آینده بازار به اجرای دقیق سیاستهای حمایتی و واردات پایدار بستگی دارد تا از فشار بیشتر بر سفره مردم جلوگیری شود.
البته، تجربههای گذشته نشان میدهد بازگشت مقطعی کالا به بازار، لزوماً به معنای حل ریشهای مشکل نیست، ثبات بازار روغن، بیش از هر چیز، به هماهنگی پایدار میان سیاستهای ارزی، قیمتگذاری، تولید و توزیع وابسته است، اگر این هماهنگی بهصورت مستمر برقرار نشود، کمبود روغن میتواند بار دیگر، با هر تغییر اقتصادی یا تصمیم مقطعی، به یکی از چالشهای تکرارشونده سفره خانوارها تبدیل شود.
انتهای پیام/